เจาะเบื้องหลัง Agentic AI เทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนสนามบินทั่วโลกจาก "ระบบที่ตอบสนอง" สู่ "ระบบที่ตัดสินใจได้"

อุตสาหกรรมการบินกำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ที่ความซับซ้อนของการบริหารสนามบินเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งจำนวนผู้โดยสารที่เติบโต ความถี่ของเที่ยวบินที่มากขึ้น และความคาดหวังต่อประสบการณ์การเดินทางที่รวดเร็วและไร้รอยต่อ

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียง “สนามบินจะใช้ AI หรือไม่” แต่คือ AI จะเข้ามามีบทบาทในระดับใดของการตัดสินใจ

จาก AI ที่เคยเป็นเพียงเครื่องมือช่วยวิเคราะห์ข้อมูล วันนี้โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคของ Agentic AI เทคโนโลยีที่สามารถวิเคราะห์สถานการณ์ วางแผน และดำเนินการตามเป้าหมายร่วมกับมนุษย์ได้อย่างอัตโนมัติ

จาก AI ที่ “ตอบคำถาม” สู่ AI ที่ “ลงมือจัดการ”

AI ที่ใช้งานในสนามบินยุคแรกมีบทบาทหลักในการแสดงข้อมูล แจ้งเตือนเหตุการณ์ หรือสร้างรายงาน เช่น แจ้งเที่ยวบินล่าช้า รายงานจำนวนผู้โดยสาร หรือแจ้งเตือนเมื่อเกิดความผิดปกติ

แม้จะช่วยให้เจ้าหน้าที่รับรู้สถานการณ์ได้เร็วขึ้น แต่ทุกการตัดสินใจยังคงต้องอาศัยมนุษย์ในการวิเคราะห์ ประเมินผลกระทบ และประสานงานระหว่างหลายหน่วยงาน

Agentic AI เข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการทำงานนี้โดยสิ้นเชิง

แทนที่จะรอคำสั่งจากผู้ใช้งาน ระบบสามารถมองเห็นภาพรวมของสนามบิน วิเคราะห์ผลกระทบที่เชื่อมโยงกัน และเสนอหรือดำเนินการตามแนวทางที่เหมาะสมที่สุดภายในเวลาไม่กี่วินาที ภายใต้กฎ ระเบียบ และข้อกำหนดของสนามบิน

ตัวอย่างเช่น เมื่อเที่ยวบินหนึ่งเกิดความล่าช้า ระบบสามารถวิเคราะห์ผลกระทบแบบ End-to-End พร้อมดำเนินการหลายด้านพร้อมกัน ไม่ว่าจะเป็น

• จัดสรร Gate ใหม่ให้เหมาะสม
• แจ้งเตือนผู้โดยสารที่มีเที่ยวบินต่อ
• ปรับตารางการปฏิบัติงานของลูกเรือ
• จัดสรรอุปกรณ์ Ground Support ใหม่
• แจ้งข้อมูลให้ทีมภาคพื้น สายการบิน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับทราบพร้อมกัน

ทั้งหมดเกิดขึ้นภายในเวลาไม่กี่วินาที ลดเวลาการประสานงานที่เดิมอาจใช้เวลาหลายนาทีหรือหลายชั่วโมง

เหตุใด Agentic AI จึงกลายเป็นทิศทางใหม่ของสนามบินทั่วโลก

สนามบินสมัยใหม่มีระบบย่อยหลายร้อยระบบที่ทำงานร่วมกัน ตั้งแต่เที่ยวบิน ผู้โดยสาร สัมภาระ การรักษาความปลอดภัย พลังงาน การจราจรภาคพื้น ไปจนถึงการบริหารทรัพยากรบุคคล

เมื่อข้อมูลเหล่านี้เชื่อมโยงกัน AI จึงสามารถมองเห็นความสัมพันธ์ของเหตุการณ์ต่าง ๆ และช่วยตัดสินใจได้แม่นยำกว่าการวิเคราะห์แบบแยกส่วน

ผลลัพธ์ที่หลายสนามบินทั่วโลกเริ่มเห็นจากการใช้ AI-powered Airport Platform ได้แก่

• ตอบสนองต่อเหตุผิดปกติได้เร็วขึ้นถึง 41%
• ลด Downtime ของอุปกรณ์ภาคพื้นได้ 33%
• เพิ่มอัตราเที่ยวบินออกตรงเวลาได้ 28%

หัวใจสำคัญคือการเปลี่ยนจากการ “แก้ปัญหาเมื่อเกิดขึ้น” ไปสู่การ “คาดการณ์และป้องกันก่อนเกิดผลกระทบ”

AI ที่ดี เริ่มต้นจากข้อมูลที่ดี

แม้ Agentic AI จะมีศักยภาพสูงเพียงใด แต่จะไม่สามารถทำงานได้อย่างแม่นยำ หากข้อมูลที่ได้รับไม่ครบถ้วนหรือไม่เป็นปัจจุบัน

นั่นคือเหตุผลที่สนามบินชั้นนำทั่วโลกให้ความสำคัญกับการสร้าง Digital Foundation ก่อนการนำ AI มาใช้งานจริง

องค์ประกอบสำคัญประกอบด้วย

• Airport Operational Database (AODB) ศูนย์กลางข้อมูลการปฏิบัติการสนามบิน
• Smart Flow สำหรับวิเคราะห์การเคลื่อนที่ของผู้โดยสารแบบ Real-time
• Common Use Passenger Processing System (CUPPS) สำหรับการให้บริการผู้โดยสารแบบบูรณาการ
• การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างสายการบิน หน่วยงานภาคพื้น และระบบต่าง ๆ ภายในสนามบิน

เมื่อข้อมูลสามารถไหลเวียน เชื่อมโยง และอัปเดตแบบ Real-time AI จึงสามารถวิเคราะห์ คาดการณ์ และสนับสนุนการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วางรากฐานสู่ AI-Enabled Airport ของประเทศไทย

การเปลี่ยนผ่านสู่สนามบินอัจฉริยะไม่ได้เกิดจาก AI เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลที่แข็งแรง และสามารถรองรับการทำงานร่วมกันของทุกระบบในสนามบิน

ปัจจุบัน SKY ICT กำลังพัฒนาและเชื่อมโยงระบบสำคัญของสนามบินไทย ทั้ง AODB, Smart Flow และ CUPPS เพื่อสร้าง Ecosystem ที่พร้อมรองรับการใช้งาน AI ในอนาคต

สอดคล้องกับแนวทางของ BSI Roadmap ที่มุ่งสู่การเป็น AI-Enabled Airport ในช่วงปี 2029–2031

เมื่อข้อมูลมีคุณภาพ เชื่อมต่อกัน และพร้อมใช้งานแบบ Real-time AI จะไม่เป็นเพียงเครื่องมือวิเคราะห์ แต่จะกลายเป็นผู้ช่วยสำคัญในการบริหารสนามบิน ช่วยยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงาน เพิ่มความคล่องตัวในการตัดสินใจ และสร้างประสบการณ์การเดินทางที่ปลอดภัย รวดเร็ว และไร้รอยต่อสำหรับผู้โดยสารในอนาคต